انواع پارچه ساتن و کاربرد آن | بررسی ۵ مدل محبوب و پرکاربرد

پارسنگین و مجلل، لطیف و درخشان؛ پارچه ساتن با بافت منحصربه‌فرد و تنوع بی‌نظیر خود از تافته و آمریکایی تا دوشس و چارموز، نقشی حیاتی در خلق لباس‌های شب، مجلسی و آسترهای لوکس ایفا می‌کند. شناخت دقیق ویژگی‌های ساختاری، میزان ایستایی، ریزش و کاربرد تخصصی هر یک از انواع ساتن در خیاطی، شاه‌کلید موفقیت در شخصی‌دوزی و دستیابی به تن‌خوری بی‌نقص است. در این مطلب از دوخت برتر با بررسی ۵ مدل محبوب و پرکاربرد ساتن، اصول انتخاب هوشمندانه این پارچه را برای پروژه‌های دوخت بعدی خود بیاموزید.

در پکیج لباس شب و عروس دوخت برتر، می توانید کامل‌تر و به طور مفصل درباره‌ی انواع پارچه‌های مجلسی و پارچه‌های ترندهای روز این لباس‌ها آموزش ببینید. 

پارچه ساتن چیست؟

نام ساتن برگرفته شده از بافت این پارچه است و به تار و پود آن اشاره دارد. تاریخ پیدایش ساتن به قرون وسطی در چین برمی‌گردد،.جایی که این پارچه را با ابریشم می‌بافتند و سپس با توجه به محبوبیتش به بازارهای جهانی هم راه پیدا کرد، و به سرعت مورد توجه مردم اروپا و سایر نقاط جهان قرار گرفت. آشنایی با روش‌های رنگ‌آمیزی و نقش‌اندازی روی پارچه نیز در این زمینه جذاب است؛ برای مثال، شناخت پارچه باتیک به درک بهتر یکی از شیوه‌های سنتی و هنری تزئین پارچه کمک می‌کند. اگر به یادگیری مهارت‌های خیاطی و دوخت لباس علاقه‌مند هستید، شرکت در دوره آموزش دوخت شلوار می‌تواند به شما در یادگیری مراحل الگوکشی، برش پارچه و دوخت اصولی شلوار کمک کند. ایتالیا اولین کشور غربی بود که در قرن دوازدهم ساتن را تولید کرد. این تحول سبب محبوبیت پارچه ساتن نزد اروپاییان از سالهای خیلی دور تاکنون شد.

برای مطالعه بیشتر: 11 تفاوت لباس شب و لباس مجلسی

انواع مختلفی از ساتن وجود دارند که هر یک دارای ویژگی‌ها و خصوصیات خاص خود هستند، و این تنوع بی‌نهایت، به نوع الیاف مورد استفاده و روش بافت این‌ پارچه بستگی دارد. در ادامه با چند نوع پارچه ساتن و کاربردهایشان آشنا می‌شویم. همچنین شما می‌توانید با تهیه پکیج طراحی لباس و رنگ شناسی با طراحی لباس‌های مختلف و رنگ آنها بیشتر و بهتر آشنا شوید.

تاریخ ساتن فقط داستان یک پارچه‌ی لوکس نیست، بلکه داستان انتقال یک تکنیک بافت در مسیرهای تجاری قرون وسطی هم هست. پژوهشگر موزه‌ی هرمیتاژ در مقاله‌ای علمی، پراکندگی پارچه‌های ابریشمیِ طرح‌دار مبتنی بر ساختار ساتن را بررسی کرده است. این بررسی از نیمه‌ی دوم قرن سیزدهم تا قرن پانزدهم میلادی و در سراسر شبکه‌های تجاری معروف به جاده‌ی ابریشم انجام شده. به گفته‌ی این پژوهش، تکنیک دمسک (Damask) با بافت ساتن ۵ نخی دست‌کم از دهه‌ی ۱۳۲۰ میلادی در چین وجود داشته است. این یافته نشان می‌دهد ساتن در مسیر چین به اروپا فقط به شکل یک پارچه‌ی ساده‌ی براق جابه‌جا نشد و از آن در بافت پارچه‌های طرح‌دار هم استفاده شد.

همانطور که در وبسایت crimeanreview نقل شده:

معرفی انواع پارچه‌های ساتن

• ساتن تافته 

تافته بافتی با آهار بیشتر، ریزش کمتر و جنس نسبتاً براق دارد. الیاف این پارچه ترکیبی از ابریشم، پلی‌استر یا نایلون است. به جز این موارد از الیاف مصنوعی دیگری هم در دوخت تافته استفاده می‌شود. وزن این پارچه بنا به نوع بافت و مواد سازنده‌اش متغیر است؛ بعضی از تافته‌ها سبک و برخی تاحدی سنگین‌اند. از ویژگی‌های ساتن تافته می‌توان به این اشاره کرد که در کاربردهای مختلف، حالت خود را حفظ می‌کند و در برابر چروک مقاوم است. براق‌بودن و بافت سفت و خشک پارچه به دوخت لباس‌های لوکس و مجلل کمک می‌کند. برای آشنایی با روش‌های برش انواع پارچه و نکات مهم آن، مطالعه مطلب همه‌چیز درباره‌ی برش پارچه می‌تواند مفید باشد.

• ساتن حریر 

پارچه ساتن حریر نوعی از ساتن است که نسبت به دیگر انواع ساتن، براقیت و وزن کمتری دارد و بسیار لطیف است. به دلیل سبک بودن، از این پارچه برای دوخت انواع شال، روسری، شومیز و …  استفاده می‌شود. 

اگر به شناخت انواع پارچه علاقه دارید، دوره رنگ شناسی و جنسیت لباس برای شما مفید خواهد بود.

• ساتن آمریکایی 

ساتن آمریکایی پرکاربردترین نوع در بین پارچه‌های ساتن است. این پارچه که از الیاف پلی‌استر تولید می‌شود، مات بوده و وزن سنگین و ضخامت بالایی دارد، لطیف است و از لحاظ درخشندگی زیاد براق نیست، همچنین چر‌وک‌پذیری‌اش کم بوده و انعطاف زیادی ندارد.  همچنین سایت yasnachap نیز درباره ویژگی های ساتن آمریکایی به دو مورد زیر اشاره کرده است:

بنابراین لباس‌هایی که با ساتن آمریکایی دوخته می‌شوند، ایستایی بهتر و مقاومت بالاتری دارند. 

از این پارچه برای دوخت انواع لباس‌ها مثل مانتوهای مجلسی، پیراهن، کت دامن و کت شلوار زنانه و… استفاده می‌شود.

یکی دیگر از پارچه‌های پرکاربرد که بیشتر در دوخت لباس‌های خانگی مورد استفاده قرار می‌گیرد، تریکو است. مقاله معرفی و کاربردهای پارچه تریکو برای شما که علاقه‌مند به کسب اطلاعات درباره انواع پارچه هستید، پیشنهاد می شود.

• ساتن آستری

شاید تعجب کنید اما از پارچه‌ی ساتن به عنوان آستر هم استفاده می‌شود، اما از نوع خاصی از ساتن که به آن ساتن آستری می‌گویند. سطح پارچه ساتن آستری نرم و براق بوده و آهار بیشتری دارد که به ایستایی پارچه کمک زیادی می‌کند. برای دوخت آستر لباس یا پرده می‌توان این نوع ساتن را به کار برد.

بیشتر بخوانید: نرم افزار clo3d چیست

• ساتن دوشس

ساتن دوشس از جمله پارچه‌های سنگین، مقاوم است که براقیت کمتری دارد و به خاطر وزن زیادش، شکل و حالت خود را به خوبی حفظ می‌کند. در تولید این نوع پارچه معمولاً از نخ‌های ابریشم بسیار ظریف یا از تارهای الیاف مصنوعی استفاده می‌شود.

پارچه ساتن، با ویژگی‌های خاصش، از آن دسته پارچه‌هایی است که برای دوخت و استفاده از آن باید دقت کافی داشته باشید. دوخت لباس یا هر محصول دیگری از این پارچه، به دستان حرفه‌ای و با تجربه نیاز دارد. لبه‌های نرم این پارچه، باعث می‌شود که در اثر اشتباهی کوچک، پارچه خیلی زود نخ‌کش شود. همچنین، باید توجه داشت که کدام نوع از ساتن برای چه کاربردی مناسب‌تر است.

پیشنهاد مطالعه: نحوه محاسبه اندازه پارچه مورد نیاز

• ساتن ال ایکس

این مدل از ساتن بسیار سبک و بادوام است و از آن به عنوان آستر لباس‌های مجلسی نیز استفاده می‌شود. ساتن ال ایکس درخشندگی و انعطاف پذیری بالایی نیز دارد و برای دوخت تاپ و پیراهن‌های ساده نیز مناسب است. همچنین سایت dkavian درباره رنگ های پرطرفدار این نوع ساتن مطلب زیر را آورده است:

• ساتن آنتیک

این نوع ساتن با الیاف ابریشم بافته شده است به همین دلیل نیز درخشندگی بسیار بالایی دارد. این پارچه به دلیل نوع بافتش سطحی صاف و صیقلی ندارد و از ایستایی و آهار کمی نیز برخوردار است.

برای انتخاب پارچه مناسب لباس‌های فصل سرد، پیشنهاد می‌کنیم راهنمای بهترین پارچه های پاییزه را مطالعه کنید تا با گزینه‌های مناسب این فصل بیشتر آشنا شوید.

• ساتن استات

این نوع ساتن برخلاف ساتن آنتیک از موارد مصنوعی تولید شده است اما درخشندگی مشابه با آن دارد. این پارچه بسیار سبک و یک گزینه مناسب برای استفاده به عنوان آستری می‌باشد. برای آشنایی بیشتر با سایر پارچه های مناسب برای آسترکشی، مقاله آشنایی با انواع پارچه آستری را مطالعه نمایید.

• ساتن پشت کرپ

این نوع ساتن دو رو است که روی اصلی آن ساتن درخشان و پشت آن کرپ است. این پارچه جذاب ایستایی ندارد و لخت است به همین دلیل در دوخت دامن‌های لباس مجلسی بسیار کاربرد دارد.

• ساتن چارموز

یکی از لوکس‌ترین نوع پارچه ساتن این نوع پارچه است که بسیار براق است و پشتی مات دارد. این نوع ساتن از ایستایی بسیار بالایی برخوردار است و مناسب دوخت مدل‌های دراپه می‌باشد. خوب است که در مورد این نوع ساتن به مطلب زیر از سایت sewport نیز توجه داشته باشید:

"در میان انواع منسوجات موجود در بازار، چرموز وزن نسبتاً سنگینی دارد که باعث عایق بودن آن نسبت به سایر انواع ساتن می شود"

چالش‌های برش و دوخت ساتن: نکات حیاتی برای جلوگیری از لغزش و نخ‌کش شدن

علیرغم زیبایی و جلوه لوکس، پارچه ساتن به دلیل سطح بسیار لیز و بافت ظریف، یکی از چالش‌برانگیزترین پارچه‌ها برای برش و دوخت است . برای دستیابی به درزهای تمیز و جلوگیری از لغزش لایه‌های پارچه روی یکدیگر هنگام برش، استفاده از سوزن ته‌گرد بسیار نازک و تیز یا وزنه‌های الگو به جای سنجاق‌های معمولی حیاتی است. همچنین، در دوخت ماشینی، تنظیم کشش نخ پایین، استفاده از پایه غلتکی یا پایه تفلون و به‌کارگیری سوزن مخصوص پارچه‌های ظریف (شماره ۶۰ یا ۷۰) ضروری است تا پارچه نخ‌کش نشود و دوخت‌های نهایی فاقد چین یا کشیدگی باشند.

سخن پایانی

با این وجود، اگرچه دوخت و استفاده از این پارچه با چالش‌هایی به همراه دارد، اما کاربردها و زیباییش، امکان دوخت لباس‌های مختلفی مثل لباس شب و عروس، پیراهن، شومیز، شلوار، بلوز، حتی خرج‌کاری و… را به شما می‌دهد. اگر به یادگیری خیاطی علاقه دارید، شرکت در دوره خیاطی آسان می‌تواند شروع مناسبی برای آشنایی با مهارت‌های اولیه و دوخت لباس‌های ساده باشد. همچنین، از پارچه‌های ساتن با ضخامت بیشتر، می‌توانید در دکوراسیون منزل نیز مثل روکش مبلمان، پرده، روبالشی، روتختی و دیگر وسایل داخلی استفاده کنید. برای یادگیری اصولی‌تر دوخت لباس، از الگوکشی و برش تا اجرای دوخت‌های ظریف، دوره جامع نازک‌ دوزی نیز می‌تواند انتخاب مناسبی باشد.

در کل، این پارچه با تمامی محدودیت‌ها و چالش‌هایش، امکانات فراوانی را برای خلق محصولات متنوع و زیبا فراهم می‌کند، اما نیازمند دقت و دانش فنی خاصی در دوخت و استفاده است. همچنین شما میتوانید با مشاهده دوره آموزش نازک دوزی بیشتر درباره پارچه هایی که برای نازک دوزی استفاده می شوند اطلاعات کسب کنید. همچنین توصیه میشود اگر به افزایش مهارت خیاطی خود فکر میکنید از دوره های خیاطی دوخت برتر دیدن فرمایید.

سوالات متداول

ساتن چه نوع پارچه‌ای است؟

جنس ساتن، یکی از جذاب‌ترین و محبوب‌ترین انواع پارچه در دنیاست. این پارچه، با جنس‌های متنوعی از جمله ابریشم، نایلون و پلی استر ساخته می‌شود و معمولا یک طرفش مات و یک طرف دیگر پارچه براق است.

پارچه ساتن چه ویژگی دارد؟

پارچه ساتن در مقایسه با دیگر انواع پارچه‌ها کمتر چروک می‌شود و به خاطر الیاف محکمش نسبت به بسیاری از پارچه‌ها مقاوم‌تر و بادوام‌تر است. همچنین توصیه می شود که به بررسی انواع پارچه های آستری بپردازید.

آیا ساتن آنتیک قابل بازیافت است؟

بله این نوع پارچه تماما از ابریشم طبیعی بافته شده است.

تفاوت ساتن تافته با ساتن حریر در چیست؟

ساتن تافته بافتی سفت، خشک و آهاردار دارد که در برابر چروک مقاوم بوده و برای لباس‌های لوکس با فرم ثابت استفاده می‌شود؛ اما ساتن حریر بسیار سبک، لطیف و با براقیت کمتر است که برای دوخت شومیز، شال و روسری کاربرد دارد.

پارچه ساتن آمریکایی برای چه مصارفی کاربرد دارد؟

این نوع ساتن به دلیل تراکم بالا، ضخامت مناسب، چروک‌پذیری پایین و ایستایی عالی، انتخابی ایده‌آل برای دوخت لباس‌های فرم‌دار مانند مانتوهای مجلسی، کت و دامن و کت و شلوارهای زنانه است.

کدام نوع پارچه ساتن برای دوخت مدل‌های دراپه مناسب‌تر است؟
ساتن چارموز که از لوکس‌ترین انواع این پارچه با براقیت زیاد و پشتی مات است، به دلیل ایستایی بالا بهترین گزینه برای دوخت لباس‌های دراپه محسوب می‌شود.

بهترین گزینه‌ها برای آسترکشی لباس‌های مجلسی کدام مدل‌های ساتن هستند؟
ساتن ال ایکس (LX) و ساتن استات به دلیل وزن بسیار سبک، دوام عالی و انعطاف‌پذیری بالا، استانداردهای لازم برای استفاده به عنوان آستر لباس‌های مجلسی و پرده را دارند.